29 Aralık 2022 09:53

AYM, Nihat Kazanhan davasında yaşam hakkı ihlali kararının gerekçesini yayımladı

AYM, Cizre'de 12 yaşındaki Nihat Kazanhan'ı öldüren polise verilen 'tahrik' indirimli 13 yıl hapis cezasına ilişkin yaşam hakkı ihlali ve tazminat kararının gerekçesini 7 ay sonra yayımladı.

Fotoğraf: MA

Paylaş

AYM’nin Cizre’de polislerce katledilen Nihat Kazanhan davasında verdiği “yaşam hakkı” ihlali kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararda, suç ve ceza arasındaki orantısızlığa dikkat çekilerek, hukukun somut olayda etkili biçimde uygulanmadığı belirtildi.

Anne Ayşe ve baba Mehmet Emin Kazanhan'ın başvurusunu inceleyen AYM, sanık polise 'haksız tahrik indirimi'yle verilen 13 yıl 4 aylık hapis cezasını yetersiz bulup yargılamanın yeniden yapılmasını istemiş, ayrıca aileye 90 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmişti.

Şırnak’ın Cizre ilçesinde 14 Ocak 2015 tarihinde çıkan olaylar sırasında 12 yaşındaki Nihat Kazanhan, başından silahla vurularak katledildi. Anayasa Mahkemesi (AYM), 25 Mayıs’ta özel harekât polisi tarafından vurularak katledilen 12 yaşındaki Nihat Kazanhan'ın yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verdi. AYM’nin verdiği kararın ayrıntıları ise bugün resmi gazetede yayınlandı. 35 sayfadan oluşan kararda, avukat ve sanık beyanları ile olayın oluş şekline dair bilgiler yer aldı. Gerekçeli kararda, “Yaşam hakkının ihlal edildiği ve haksız tahrik indiriminin uygulanamayacağına ve bu durumun benzer ihlallerin önüne geçilmesi amacına matuf caydırıcılığı da engellediği sonucuna varmıştır” denildi.

“KABUL EDİLMESİ MÜMKÜN DEĞİL”

Kararda, “Polis memuru, M.N.G.’nin başvurucuların çocuklarını ölümüyle sonuçlanan silahla ateş etmesi eylemi bakımından haksız tahrik nedeni olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Ayrıca güvenlik güçlerinin veya kolluk görevlilerin terörden kaynaklanan güvenlik riskinin yüksek olduğu yerlerde bu riskin varlığından hareketle her türlü toplantı veya gösteriye karşı ölçüsüz bir şekilde -otomatik olarak- öldürücü şekilde ateşli silah kullanmalarının meşru olduğu da tartışma konusu değildir. Bu tür bir olayda öldürücü nitelikte ateşli silah kullanılması, üstelik de kişilere doğru silahla ateş edilmesi oldukça istisnai koşullarda başvurulabilecek son çare olmalıdır” denildi.

“SUÇ VE CEZA ARASINDA ORANTISIZLIK VAR”

Kararın devamında şu ifadelere yer verildi: “Bu itibarla somut olaydaki haksız tahrik indirimi uygulaması failin küçük bir çocuğu olası kasıtla öldürmesiyle sonuçlanan fiil ile orantılı bir ceza almasını, mağdur başvurucular açısından uygun ve yeteli bir giderimin sağlanmasını engellemiştir. Dolayısıyla hukuka aykırı şekilde silah kullandığı tespit edilen polis memuru hakkında haksız tahrik indirimi uygulanması sonucunda yaşam hakkını açıkça ihlal eden fiil ile fiile karşılık olarak takdir edilen ceza arasında bir orantısızlık bulunduğu değerlendirilmiştir. Bu durum benzer ihlallerinin önüne geçilmesi amacına matuf caydırıcılığı da engellediği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla gerçekleştirilen öldürme fiilinin vahameti ile bir çocuğun hayatını kaybetmesi sonucu doğurup bu nedenle de ağır bir hak ihlali oluşturan fiile karşılık verilen ceza arasındaki söz konusu orantısızlık, yaşamı korumak için oluşturulan hukukun somut olayda etkili biçimde uygulanmadığı değerlendirmesi yapılmasına yol açmıştır” denildi.

 “ASLA MÜSADE ETMEYECEĞİZ”

Karara ilişkin Şırnak Barosu Başkanı ve ailenin avukatı Rojhat Dilsiz, sosyal medya hesabından şu paylaşımı yaptı: "Uzunca bir süreden beridir baro başkanları olarak takip ettiğimiz toplumsal davalarda 'anayasa mahkemesinin' işaret ettiği cezasızlık kültürüne atıfta bulunuyorduk. Bu durumun toplumda infial yarattığını ve kutuplaşmayı arttırdığını ısrarla dile getirdik. Şunu da söyledik; Cezasızlık politikası bu ülkede bir rutin haline gelmiş olabilir ama kaderimiz olmasına asla müsaade etmeyeceğiz."

NE OLMUŞTU?

Cizre 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, 2016 yılında sanık polise önce müebbet hapis cezası verildi. Ancak mahkeme, “haksız tahrik” ve “iyi hal” indirimleri uygulayarak cezayı 13 yıl 4 aya düşürmüştü. Mahkeme gerekçeli kararında ise Kazanhan'ın polise taş atması ve sanığın "bölge şartlarının da getirdiği haksız tahrik altında eylemini gerçekleştirmesi"ni indirim gerekçesi olarak göstermişti. Avukatların itirazı da Yargıtay tarafından reddedilerek, ceza onandı.

Ardından ailenin avukatı Rojhat Dilsiz, 26 Eylül 2019’da “Kolluk tarafından silahlı güç kullanılması sonucu bir çocuğun yaşamını yitirmesi olayına ilişkin olarak ölümden sorumlu olan kolluk görevlilerini cezasız bırakılması veya caydırıcı şekilde cezalandırılmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği” gerekçesiyle AYM’ye başvuruda bulunmuştu.

KARAR OYBİRLİĞİYLE ALINDI

7 ay sonra Resmi Gazete'de yayımlanan gerekçeli kararda AYM, Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu, TCK'nin yanı sıra Yargıtay'ın 'haksız tahrik indirimi'yle ilgili içtihadı BM, Avrupa Konseyi belgelerini de alıntıladı.

Kararda, Anayasa'nın 'Devletin temel amaç ve görevleri' kenar başlıklı 5. maddesi ile 'Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı' kenar başlıklı 17. maddesindeki 'Herkes, yaşama .... hakkına sahiptir' ibaresine atıf yapan Yüksek Mahkeme, oybirliğiyle 'Yaşam hakkının ihlal edildiği'ne hükmetti.

Avukat Hüseyin Boğatekin de gerekçeli kararı, "AYM, 2015 Cizre’sinde,polis memuru Mehmet Nurbaki Göçmez tarafından vurularak öldürülen 12 yaşındaki Nihat Kazanhan başvurusunda gerekçesini 7 ay sonra yayımlandı" notuyla paylaştı. (HABER MERKEZİ)

ÖNCEKİ HABER

Diyanet’ten kadınlar için bir fetva daha: Yalnız başlarına 90 km’den fazla seyahat caiz değil

SONRAKİ HABER

Elba Bant’ta Toplu İş Sözleşmesi imzalandı

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa