AYM, İletişim Başkanlığı kararnamesini iptal etti, karar sonrası paylaşım silindi
Anayasa Mahkemesi, İletişim Başkanlığının kararnamesini iptal etti, karar sonrası paylaşım silindi. AYM'nin sitesine de erişim sorunu yaşanırken durum tepki çekti.
![Anayasa Mahkemesi binasının dıştan görünümü (Fotoğraf: Mehmet Kaman/AA)](https://www.evrensel.net/images/840/upload/dosya/172289.jpg)
Fotoğraf: Mehmet Kaman/AA
Anayasa Mahkemesi (AYM), İletişim Başkanlığının "dezenformasyonla mücadele" iddiasıyla attığı adımların, Anayasa’nın 26. maddesinde yer alan düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile 28. maddesinde yer alan basın hürriyetine müdahale olduğu kararına vardı. Ancak AYM, kararı duyurduğu X (eski adıyla Twitter) paylaşımını kısa süre sonra sildi. AYM'nin WhatsApp duyuru kanalına atılan mesaj da silinirken sitesine de erişim sorunu yaşanıyor.
AYM, İletişim Başkanlığı bünyesinde "manipülasyon ve dezenformasyonla mücadele" için kurulan Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Dairesi Başkanlığı ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılan düzenlemeyi iptal etti.
CUMHURBAŞKANLIĞI KARARIYLA DÜZENLENEMEZ
Mahkeme, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Grup Başkan Vekili Engin Altay, Engin Özkoç ve 134 milletvekilinin açtığı iptal davasında, Mahkeme "Anayasa’nın 104. maddesinde Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle düzenlenemeyeceğinin belirtildiğini" vurguladı.
Anayasa Mahkemesi, dava konusu kurallar uyarınca alınacak tedbirler ve yapılacak faaliyetlerin Anayasa’nın düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile basın hürriyetine müdahale teşkil edeceğinin açık olduğuna hükmetti.
Kararda, "Bu bağlamda kuralların, kapsamları itibarıyla Anayasa’nın İkinci Kısım İkinci Bölümü’nde yer alan kişi hakları ve ödevleri ile ilgili düzenlemeler içerdiği görülmüştür" denildi.
Sonuç olarak da kuralların CBK ile düzenlenemeyecek yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinin anlaşıldığı, kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar verildiği kaydedildi.
AYM PAYLAŞIMI SİLDİ, SİTEYE ERİŞİLEMEDİ
AYM, söz konusu karara ilişkin sosyal medya paylaşımını bir süre sonra silerken WhatsApp kanalında saat 09.39'da atılan mesaj da silindi. Söz konusu karar haber sitelerinde yer alırken paylaşımın neden silindiği bilinmiyor ancak kullanıcılar duruma tepki gösterdi. Öte yandan AYM'nin internet sitesine de erişim sağlanamıyor. Hem paylaşımların silinmesi hem de siteye erişim sağlanamaması dikkat çekti.
AYM'nin paylaşımının ekran görüntüsü
AYM'nin WhatsApp kanalından ekran görüntüsü
AYM, paylaşımı silse de söz konusu karar Resmi Gazete'de yayımlandı, ayrıca AYM'nin "Kararlar Bilgi Bankası" bölümüne de erişim sağlanabiliyor. Söz konusu karar bu bölümde erişime açık.
Siteye girilememesi üzerine sosyal medyadan bir açıklama yapan AYM ise internet yoğunluğunu gerekçe gösterdi. AYM açıklamasında “Kamuoyuna Duyuru, 66 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin bazı kurallarını iptal eden 2020/88 esas sayılı kararımız 2/8/2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış olup erişime açıktır. İnternet trafiğindeki yoğunluk nedeniyle sitemize erişim şu anda sağlanamamaktadır. Bilgilerinize duyurulur” ifadelerine yer verdi.
Paylaşımmın neden silindiğine ilişkin ise bir bilgi verilmedi.
DEZENFORMASYONLA MÜCADELE MERKEZİ AÇIKLAMASI
Öte yandan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, konuya dair bir açıklama yayımladı. AYM'nin verdiği kararın İletişim Başkanlığına bağlı bazı daire başkanlıklarının kuruluş kararnamesi ile ilgili olduğu belirtilen açıklamada, Dezenformasyonla Mücadele Merkezinin çalışmaları açısından herhangi bir sonuç doğmadığı ifade edildi.
Açıklamada şunlar kaydedildi:
"Bazı basın yayın organlarında yer alan ve sosyal medyada paylaşılan, 'Anayasa Mahkemesi, İletişim Başkanlığının basın ve ifade özgürlüğüne müdahale eden yetkilerini iptal etti. Kararın ardından Dezenformasyonla Mücadele Merkezi çalışmalarına devam edemez' iddiası manipülasyondur.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının, basın ve ifade özgürlüğüne yönelik müdahale yetkisi zaten bulunmamaktadır. Ayrıca karar, doğrudan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanına bağlı bir koordinatörlük olarak faaliyet gösteren Dezenformasyonla Mücadele Merkezimizin çalışmaları açısından herhangi bir sonuç doğurmamaktadır.
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, yetkisini İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 3. maddesinde sayılan Başkanlığın genel görevlerinden almaktadır. Merkezimiz çalışmalarını bu doğrultuda aralıksız sürdürmektedir.
Anayasa Mahkemesinin verdiği karar, İletişim Başkanlığına bağlı bazı daire başkanlıklarının kuruluş kararnamesi ile ilgilidir. Anayasa Mahkemesi bazı maddelerin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi değil, kanun ile düzenlenmesi gerektiğine dair hüküm vermiştir"
ANAYASA MAHKEMESİNİN DUYURUSU
AYM'nin karara ilişkin basın duyurusu ise şu şekilde:
"İletişim Başkanlığının Basın Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğüne Müdahale Etmesine İmkân Tanıyabilecek Kuralların İptali
Anayasa Mahkemesi 27/12/2023 tarihinde E.2020/88 numaralı dosyada, (66) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 5. maddesiyle (14) numaralı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne eklenen 6/A maddesinin (c) ve (ç) bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.
Dava Konusu Kurallar
Dava konusu kurallarda; Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik iç ve dış tehdit unsurlarını analiz ederek stratejik iletişim ve kriz yönetimi açısından gerekli tedbirleri uygulamanın ve Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen psikolojik harekât, propaganda ve algı operasyonu faaliyetlerini belirleyerek her tür manipülasyon ile dezenformasyona karşı faaliyette bulunmanın İletişim Başkanlığı (Başkanlık) bünyesinde ihdas edilen Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Dairesi Başkanlığının görevleri arasında olduğu düzenlenmiştir.
Başvuru Gerekçesi
Dava dilekçesinde özetle; kurallarla Başkanlığa verilen stratejik iletişim ve kriz yönetimine ilişkin görevlerin haberleşme ve basın özgürlüğüyle ilgili olması nedeniyle kanunla düzenlenmesi gerektiği, temel hak ve özgürlüklerin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenlenemeyeceği, kurallarda öngörülen görevler kapsamında alınacak tedbirlerin genel çerçevesinin ilke ve esaslarının belirlenmediği belirtilerek kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Anayasa’nın 104. maddesinde Anayasa’nın İkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin CBK’larla düzenlenemeyeceği belirtilmiştir.
Dava konusu kurallarla, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen algı operasyonu faaliyetleri neticesinde oluşan krizin stratejik iletişimle yönetilmesine ilişkin tedbirler alınması ve her tür manipülasyon ile dezenformasyona karşı faaliyette bulunulması amaçlanmaktadır. Kurallar uyarınca alınacak tedbirler ve yapılacak faaliyetlerin Anayasa’nın 26. maddesinde yer alan düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile 28. maddesinde yer alan basın hürriyetine müdahale teşkil edeceği açıktır. Bu bağlamda kuralların, kapsamları itibarıyla Anayasa’nın İkinci Kısım İkinci Bölümü’nde yer alan kişi hakları ve ödevleri ile ilgili düzenlemeler içerdiği görülmüştür. Sonuç olarak kuralların CBK ile düzenlenemeyecek yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiği anlaşılmıştır.
Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar vermiştir."
(HABER MERKEZİ)