Mersin Limanı'nda kimyasal sızıntı: Onlarca işçi hastaneye kaldırıldı

Mersin Uluslararası Limanı’nda (MIP), saat 2.20 sıralarında, boş bir konteyner mili, içerisinde kimyasal madde bulunan bir konteynere devrilmesi sonucu sızıntı meydana geldi.  Sızan maddenin "etil akrilat" olduğu ancak AFAD yetkililerinin incelemeyi sürdürdüğü iddia edildi.

Sızıntı sonucu kimi kaynaklara göre 35, kimi kaynaklara göre 50 işçi hastanelere kaldırıldı. 25 işçinin Mersin Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldığı öğrenildi. Hastanede konuştuğumuz işçiler, sızan maddeden etkilenen işçi sayısının 50'ye yakın olduğunu ifade ediyor. Konuştuğumuz işçiler, "Çok büyük bir felaket olabilirdi, neyse ki olmadı" diyor. 

İşçilerin aktardığına göre İl Sağlık Müdürlüğü, içilerin kaldırıldığı hastaneleri uyardı. Uyarı sonucunda, limandan hastaneye kaldırılan işçilerin kıyafetleri çıkarılarak yıkandı ve işçilere hastane kıyafeti giydirildi. Sağlık çalışanları müdahalelerini maske ile korunarak gerçekleştiriyor. Durumu kritik olan işçi bulunmadığı ancak işçilerin 48 saat gözetim altında tutulacağı ve tedbir amaçlı Mersin Uluslararası Limanı'na giriş çıkışların durdurulduğu öğrenildi. Hastanelerden konuştuğumuz sağlık çalışanları, bazı işçilerde kaşıntıların olduğunu, ancak bu durumda kaşıntının normal karşılanabileceğini ifade etti.

Valilik açıklama yaptı

Öte yandan Mersin Valiliği'nden konuyla ilgili açıklama yapıldı.

Açıklamada, “4 Eylül 2026 tarihinde saat 02.20 sıralarında, Mersin Uluslararası Limanı’nda bir iş kazası meydana gelmiştir. Olay yerine sevk edilen AFAD ekiplerince yapılan incelemede, iş makinesinin bir konteynerin üzerine devrilmesi sonucu sızıntı meydana geldiği ve etil akrilat olarak değerlendirilen maddenin çevreye yayılarak yoğun kokuya neden olduğu tespit edilmiştir. AFAD KBRN ekiplerince yapılan ölçümlerde herhangi bir olumsuz değere rastlanmamıştır. Tedbir amacıyla bölgede güvenlik alanı oluşturulmuş ve kısa sürede konteyner izole bir alanda bulunan güvenlik havuzuna taşınmıştır. Yoğun kokudan etkilenen 35 kişinin genel sağlık durumları iyi olup sağlık gözetimleri sürdürülmektedir. Durumdan etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz” ifadelerine yer verildi.

Sedat Başkavak: Ticaret, işçi sağlığının ve Mersin halkının güvenliğinin önüne koyuluyor

Olayı gazetemize değerlendiren Emek Partisi (EMEP) Genel Başkan Yardımcısı Sedat Başkavak, valiliklerin ve yetkililerin yeterli açıklama yapmadığını belirtti. Mersin’de WhatsApp gruplarında, “Limanda işiniz yoksa o tarafa gitmeyin”, “büyük bir sızıntı olmuş” gibi ifadelerin dolaştığını, işçilerin ve Mersin halkının endişe duyduğunu anlatan Başkavak, “Büyük bir sorun yok deniyor ancak limanda inceleme ve çalışma yapan ekiplerin koruyucu kıyafetlerle alanda bulunması, hastanede işçilere yönelik alınan tedbirler 'bir sorun var' gibi gösteriyor. Bu kadar gelişme olurken limanda işçilerin örgütlü olduğu sendikanın ve liman yönetiminin de açıklama yapmamış olması problem. Limanda binlerce işçi çalışıyor. Bunun yarıya yakını Liman-İş'te örgütlü. Orası bir taşeron cenneti. Dolayısıyla işçi sağlığının, oradaki işten daha önce gelmesi gerekirken burada tamamen ticaretin yürümesi önceleniyor. O nedenle limandaki bu parçalı örgütlülüğün, işin işçi sağlığının önüne geçmiş olması önemli bir problem. Mersin Uluslararası Limanı kurumsal bir firma gibi görünmesine rağmen bugün ortaya çıkan tablo hem işçi sağlığının hem de Mersin halkının gerçek anlamda güvenliğinin ne kadar göz ardı edildiğini ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

Özelleştirme, büyüme şartıyla yapıldı

T.C. Devlet Demiryolları’na (TCDD) ait Mersin Limanı’nın 2007 yılında 755 milyon dolarlık bedelle PSA-Akfen konsorsiyumuna (Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği - MIP) 36 yıllığına devredildi. Sonrasında ise süre 49 yıla çıkarıldı. Özelleştirme sözleşmesi yatırım koşullarıyla da büyümenin zorunlu kılındığı bir model oluşturdu. Rekabet Kurulu kararına ve ihale şartnamesine yansıyan hükümler uyarınca; devralan işletmeciye ilk 5 yıl içerisinde liman kapasitesini 3 vardiyada yıllık en az 1 milyon 200 bin TEU konteyner ve 7 milyon 500 bin ton kuru yük seviyesine çıkarma veya tercihen konteyner odaklı dönüşümle 1 milyon 700 bin TEU kapasiteye ulaştırma şartı getirildi.

Mevcut kapasitenin 2,25 ila 3,2 kat artırılmasını zorunlu kılan bu taahhüdün 5. yılın sonunda yerine getirilememesi halinde ise şirketin verdiği 35 milyon dolarlık teminat mektubunun tam 27,5 milyon dolarlık kısmının TCDD tarafından nakde çevrilerek Hazine’ye irat kaydedileceği hükme bağlanmış ve büyüme cezai yaptırımla güvence altına alınmıştı. 

Yaklaşık 170 milyon dolarlık rıhtım derinleştirme ve uzatma yatırımını içeren East Med Hub 1 (EMH 1) hamlesinin ardından, 455 milyon dolarlık bütçeyle 400 metrelik iki mega gemiye aynı anda hizmet verebilecek altyapıyı sağlayan EMH 2 projesini devreye alan MIP; yeni vinç filoları, kapı otomasyonları ve otoyol viyadük bağlantılarıyla limana yaptığı doğrudan sermaye yatırımını 1,2 milyar doların üzerine taşıyarak yıllık konteyner kapasitesini 3,6 milyon TEU’ya çıkardı.

Gerçekleştirilen bu altyapı yatırımları operasyonel rakamlara da doğrudan yansıdı: Özelleştirme öncesi 2004 yılı verilerine göre limanda yıllık yalnızca 533 bin TEU konteyner ve 3 milyon 744 bin ton kuru yük (Liman Başkanlığı genelinde 17,29 milyon ton) elleçlenirken, bugün yıllık konteyner elleçleme trafiği yaklaşık 4 kat artışla 2 milyon TEU eşiğini geride bıraktı, limanın toplam yük elleçleme hacmi ise 31,5 milyon ton seviyesine ulaştı. 6 kattan fazla bu büyüme işçilere iş yükünde muazzam artış, kuralsızlaşma, taşeronlaşma olarak döndü. 

"35 işçinin hastaneye kaldırılması geçiştirilemez"

Hastaneye kaldırılan işçilerin durumunu sormak için aradaığımız Mersin Limanı yönetimi kazanın yaşandığı bölgede AFAD ve Valilik ile birlikte çalışma yapıldığını ve limanın yeniden açıldığını ifade etti. Liman yönetimi Kaza hakkında inceleme yapılacağını söyledi. Oluşturulacak iş sağlığı ve güvenliği komisyonun araştırmalarının sonusuna göre ek önlemler alınacağı belirtildi.

Limanda Örgütlü Hak-İş’e bağlı Liman İş Sendikası Şube Başkanı Savaş Karakaya ise sızan kimyasaldan zehirlenen işçi olmadığı hastaneye kaldırılan işçilerin baş dönmesi gibi şikayetlerle bireysel olarak tedaviye gittiğini ifade etti. Karakaya “Türkiye’nin en büyük limanı, makina geçerken parça düşmesi sonucunda tanker deliniyor. Zehirli gazdan zehirlenme yok. Kazalar oluyor maalesef” ifadelerini kullandı.

Kazanın ardından geniş önlemler alınması gerektiğini vurgulayan İş Güvenliği uzmanı Deniz İpek, “Etil akrilat; kolay alevlenen, buharı havadan ağır olan, gözleri, cildi ve solunum yollarını tahriş eden tehlikeli bir kimyasaldır. Otuz beş işçinin hastaneye kaldırıldığı bir olay, ‘ölçümlerde olumsuz değere rastlanmadı’ denilerek geçiştirilemez. Ölçümün sızıntıdan ne kadar sonra, hangi noktalarda ve hangi cihazlarla yapıldığı, havadaki etil akrilat düzeyinin kaç ppm çıktığı açıklanmalıdır.” Değerlendirmesinde bulundu.

İpek, “Sonradan yapılan ölçümün temiz çıkması, işçilerin olayın ilk anlarında kimyasala maruz kalmadığını göstermez. Otuz beş işçinin etkilenerek hastaneye kaldırılması, ortada fiilî bir kimyasal maruziyet bulunduğunu göstermektedir. Etil akrilat yalnızca kısa süreli tahriş etkileri üzerinden değerlendirilecek bir madde de değildir” dedi.

Sızıntıya maruz kalan bütün işçiler için temasın yeri, zamanı, tahmini süresi, yapılan iş ve olay sırasındaki belirtilerin ayrı ayrı kaydedilmesi gerektiğini belirten ipek, “Klinik muayeneler ve gerekli görülen solunum fonksiyon testleri yapılarak başlangıç değerleri oluşturulmalı; yakınması süren işçiler belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmelidir. Her işçi adına resmî maruziyet kaydı düzenlenmeli, kayıtlar sağlık ve özlük dosyalarında uzun süre saklanmalı ve olay SGK’ye iş kazası olarak bildirilmelidir” şeklinde konuştu.