Sevda Karaca’dan Astor Enerji soru önergesi: İşçilere çipli takip, patrona fonlu servet

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Ankara Sincan’da transformatör ve anahtarlama ürünleri üreten Astor Enerji fabrikasında işçilerin elektronik cihazlarla takip edilmesine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.

Gazetemiz Evrensel’in “Astor’da İşçilere Çipli Takip” başlıklı haberini gündeme taşıyan Karaca, işçilerin mesai boyunca boyunlarında taşımak zorunda oldukları cihazlarla fabrika içerisindeki konumlarının, hareketlerinin ve belirli alanlarda geçirdikleri sürelerin kaydedildiğini belirtti. Yaklaşık üç ay önce başlatılan uygulamanın bölümler halinde yaygınlaştırıldığını aktaran Karaca, işçilerin tuvalete giderken veya dinlenme alanlarında bulunurken dahi cihazları çıkaramadıklarını ifade etti.

İşçilerin uygulamaya tepkilerini aktaran Karaca, bir işçinin “Başımıza gönderdikleri o çavuş dedikleri adamlar yetmiyormuş gibi bir de gelmişsin bana çip takıyorsun. Hayvan değiliz sonuçta” sözlerini hatırlattı. Karaca, gözetim altında çalışmanın yarattığı psikolojik baskının mesai sonrasında da sürdüğüne ilişkin işçi anlatımlarını Bakanlığa sordu.

“Patronların serveti büyürken işçiler ara zam alamıyor”

Karaca, gazetemizin “Geçgel ailesi zirveye tırmanırken Astor işçisi dipte” başlıklı haberine de önergesinde yer verdi. Astor Enerji’nin ana hissedarları Geçgel ailesinin servetinin milyar dolarlarla ifade edildiğini, şirket hisselerinin halka arzından sonra üç yılda yaklaşık 31 kat değer kazandığını belirten Karaca, şirketin 2026’nın ilk altı ayında net kârını yüzde 88 artırarak 4,6 milyar liraya çıkardığını aktardı.

Karaca, buna karşılık Temelli yerleşkesindeki işçilerin artan enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında ara zam alamadığını belirtti. İşçilerin günlük hedeflerle çalıştırıldığını, hedeflerin tutmaması durumunda primlerinin kesildiğini ifade eden Karaca, düşük ücretler karşısında üç ayda bir verilen primlerle geçinmeye çalışan işçilerin daha fazla sömürüldüğünü vurguladı.

Önergede, İstanbul Başsavcılığının fon vurgunu soruşturması kapsamında Astor Enerji’nin ana hissedarları Feridun Geçgel ve Enver Geçgel hakkında 26 Eylül’de uygulanan mal varlığı tedbirleri ve dondurma kararlarının kaldırıldığına ilişkin gelişmeler de yer aldı. Karaca, soruşturma kapsamında TMSF’nin “gönüllü iade” hesabına 5 milyar lira ödediği iddia edilen şirketin ana hissedarları hakkında alınan kararların Bakanlığın bilgisi dahilinde olup olmadığını sordu.

Nepalli işçiler güvencesiz koşullarda çalıştırılıyor

Karaca, fabrikada ucuz iş gücü yaratmak amacıyla sayıları binlere yaklaşan Nepalli işçilerin düşük ücretlerle ve güvencesiz koşullarda çalıştırıldığı, fabrika içerisinde ya da sekiz kişilik odalarda sağlıksız koşullarda barındırıldığı yönündeki bilgileri de gündeme getirdi.

Göçmen işçilerin yerli işçilere karşı bir tehdit olarak kullanıldığını ve daha ucuz üretim amacıyla yerli işçilerin işten çıkarıldığını belirten Karaca, Bakanlığın çalışma izinleri, ücretler, sosyal güvenlik kayıtları ve barınma koşullarına ilişkin denetimlerini sordu.

Karaca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle önergesinde, şu soruları yöneltti:

1. Bugünün kapitalist üretim düzeninde patronlar, işçilerin tuvalete gitmesini, dinlenmesini, attığı her adımı ve geçirdiği her dakikayı denetim altına alarak köleci toplumun çalışma ilişkilerini dijital teknolojilerle yeniden tahkim etmek mi istemektedir?
2. Astor Enerji'de işçilerin konum ve hareketlerini izleyen sistemle hangi veriler toplanmaktadır? Bu veriler ücret, prim, performans değerlendirmesi veya işten çıkarma kararlarında kullanılmakta mıdır? Bu dijital gözetimin işçiler üzerinde yarattığı psikolojik baskı ve iş kazası riskleri araştırılmış mıdır? İşçilerin kişilik ve dinlenme hakları nasıl korunmaktadır?
3. Astor Enerji'de son beş yılda kaç işçi sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmış, kaç iş kazası ve meslek hastalığı tespit edilmiş, hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
4. Astor Enerji'de işçilerin elektronik cihazlarla takip edilmesi, işçilerin en temel insani ihtiyaçlarının dahi patron denetimine tabi tutulması anlamına gelirken; işçilerin insan onurunu ve temel haklarını korumakla yükümlü Bakanlığınız bu uygulamayı önlemek için hangi somut adımları atacaktır?
5. Astor Enerji'nin son beş yılda SGK prim teşviklerinden, İŞKUR desteklerinden ve İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarından yararlandığı toplam tutar nedir? İşçilerin temel haklarını ihlal ettiği tespit edilen işletmelerin kamu teşviklerinin durdurulmasına yönelik hangi işlemler uygulanmaktadır?
6. 6 Ekim 2026'da TİSK ve işçi konfederasyonlarıyla görüştüğünüz “yeni nesil çalışma modelleri” kapsamında dijital gözetim ve algoritmik performans denetimi de var mıdır?
7. Türkiye genelinde işçilerin dijital gözetim ve performans baskısına maruz bırakılması nedeniyle kaç işyeri denetlenmiş, kaçına yaptırım uygulanmıştır? İşçilerin kişisel verilerini, dinlenme ve sendikal örgütlenme haklarını korumak için hangi yasal düzenlemeler ve denetim tedbirleri öngörülmektedir?
8. Astor Enerji işçilerinin artan enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında ara zam alamadığı yönündeki haberler Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir? İşçilerin ücretlerinin alım gücünü korumaya yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
9. Astor Enerji fabrikalarında çalışan Nepalli göçmen işçilerin sayısı kaçtır? Bu işçilerin çalışma izinleri, ücretleri, sosyal güvenlik kayıtları ve çalışma koşulları Bakanlığınız tarafından denetlenmiş midir?
10. Nepalli göçmen işçilerin düşük ücretlerle ve güvencesiz koşullarda çalıştırıldığı, sağlıksız barınma koşullarına maruz bırakıldığı yönündeki bilgiler hakkında Bakanlığınızın herhangi bir incelemesi bulunmakta mıdır? Varsa sonuçları nelerdir?
11. Göçmen işçilerin yerli işçilere karşı bir tehdit unsuru olarak kullanıldığı ve daha ucuz iş gücü yaratılması amacıyla yerli işçilerin işten çıkarıldığı yönündeki açıklamalar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
12. Astor Enerji’de son üç yılda kaç işçi işten çıkarılmıştır? İşten çıkarılan işçilerin kaçının yerine göçmen işçi istihdam edilmiştir? Bu konuda Bakanlığınızın elinde veri bulunmakta mıdır?
13. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon vurgunu soruşturması kapsamında, Astor Enerji’nin ana hissedarları Feridun Geçgel ve Enver Geçgel hakkında uygulanan mal varlığı tedbirleri ve dondurma kararının kaldırılması Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Şirketin işçilerinin ücretleri, çalışma koşulları ve iş güvencesi bakımından yükümlülükleri ile ana hissedarlarının servet artışı ve soruşturma kapsamındaki gelişmeler arasında herhangi bir inceleme veya denetim yürütülmekte midir?
14. 2027 yılı bütçesinde işçilerin dijital gözetim, mobbing ve performans baskısına karşı korunması için ne kadar kaynak ayrılmıştır? Bu alanda kaç iş müfettişi görevlendirilecek, kaç işyerinde denetim yapılacaktır?