Sokağa çıkması yasaklanan işçiler işe gelmeye zorlanamaz
Fotoğraf: AA
SORU: Devrim Hanım selamlar, kız kardeşim baypas ameliyatı geçirmişti ve bundan dolayı bir işyerinde engelli kadrosunda çalışmaktaydı. Kronik hastaların sokağa çıkması yasaklandığı için işine gidemiyor. İşyeri kendisini ücretsiz izne çıkarmış. Normalde ödemesi gereken 1 haftalık yarım ücreti de ödememiştir. Bu durumda kardeşimin hakları nelerdir? İş akdini haklı olarak feshedebilir mi?
CEVAP: Sağlıklı günler diliyorum öncelikle. İçişleri Bakanlığı, koronavirüs kapsamında alınan tedbirler kapsamında yayımladığı genelge ile 65 yaş üstü olanlar, kronik rahatsızlığı olanların ve daha sonra yayımladığı bir başka genelge ile de 20 yaş altındaki vatandaşların sokağa çıkmasını tedbir kapsamında yasakladı.
Bu genelgeler ile sokağa çıkan yasak kapsamındaki kişilere para cezası da uygulanması söz konusudur. Peki işveren, idari bir karar ile sokağa çıkması yasaklanan bu işçileri işe gelmeye zorlayabilir mi?
Bu sorunun cevabı hayırdır. İşveren bir idari karar ile alınan karara karşı bu karar kapsamında kalan işçilerini işe gelmesi için zorlayamaz. Bu açıdan bu yasak kapsamında kalan işçiler için bu durum, yani sokağa çıkma yasağı, İş Kanunu kapsamında zorlayıcı neden olarak kabul edilir. 65 yaş üstündeki veya kronik rahatsızlığı olan veya yasak kapsamı dışındaki genç işçilerin sokağa çıkma yasağı karşısında işyerlerine gidebilmeleri mümkün değildir. Bu durumda İş Kanunu’nun 25/III. maddesi zorlayıcı neden dikkate alınmalı ve İş Kanunu 40. maddesi gereğince de bir haftalık yarım ücret ödenmesi söz konusu olmalıdır.
İş Kanunu’nun 25/III. maddesine göre “İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması” halinde işveren bir hafta dolduktan sonra işçiyi işten çıkarma hakkına sahip olacaktır. Ancak, bu yasal bir zorunluluk değildir. Sokağa çıkma yasağının ne zaman sonlandırılacağı şu tarihlerde belirsiz olduğu için, bu bir haftalık süre zaten ya dolmuştur ya da dolmak üzeredir. İşçinin işten çıkartılması halinde, bir yılını doldurmuşsa kıdem tazminatı kendisine ödenmek zorundadır. Ayrıca, işçinin içerideki tüm ücret, fazla mesai vb. alacakları ile hak ettiği ancak kullanmadığı yıllık izinlerinin ücretleri de ödenmelidir.
Bir haftalık yarım ücret ödenme süresi de geçtikten sonra, işveren artık istediği zaman işçiyi 25/3’ten işten çıkarabilir. Ancak, çıkarmaz ise, sokağa çıkma yasağı bitene kadar iş sözleşmesi askıda kalmaya devam edecektir. İş sözleşmesinin askıda kaldığı süre boyunca (Ücretsiz izin uygulaması denilen) işçi çalışmaz; işveren de ücret ve sigorta primi ödemez.
Kardeşiniz bu durumda iş akdini haklı nedenle feshedebilme hakkına sahiptir.
- Emeklilik fesih nedeni olur mu? 20 Ocak 2025 06:05
- Yaptığım iş nedeniyle bel fıtığı olunca istifa ettim, tazminatı alabilir miyim? 13 Ocak 2025 04:00
- Sosyal medya paylaşımları işten atmaya gerekçe olur mu? 06 Ocak 2025 05:01
- Sigorta kaydı yapılmayan ücretli öğretmenin hukuk mücadelesi 23 Aralık 2024 04:02
- Özel okul öğretmenleri kıdem tazminatı alabilir 16 Aralık 2024 04:42
- Patron, istemediğim halde vardiyamı değiştirebilir mi? 02 Aralık 2024 04:34
- ‘Ameliyat oldum tazminatımı alıp çıkabilmek için belli bir süre var mıdır?’ 25 Kasım 2024 04:30
- Elden aldığım ücretim ödenmeden işten ayrılsam daha sonra bu parayı alabilir miyim? 18 Kasım 2024 04:30
- Bakım yükümlülüğü nedeniyle ayrıldığım iş yerinden haklarımı alabilir miyim? 11 Kasım 2024 04:20
- Eski iş yerime dönersem kıdem tazminatım kaldığı yerden hesaplanır mı? 28 Ekim 2024 04:39
- Yazılı bir iş sözleşmesi olmasa dahi işçi, hakları için ihtarname çekebilir 14 Ekim 2024 05:05
- Hukukta zamanın geçmesi düzenlemeleri: Zaman aşımı ve hak düşürücü süre 30 Eylül 2024 04:45